Page 56 - XXIV Konferencja Automatyków Rytro 2026

 Błędy popełnione przez operatorów elektrowni oraz przestarzała konstrukcja reaktora
RBMK była przyczyną awarii w Czarnobylu, ZSRR (obecnie Ukraina), 26 kwietnia
1986 r. Zginęło 38 osób, dziesiątki tysięcy zostały napromieniowane, ewakuowano i
przesiedlono ponad 350 000 osób. Nastąpiło skażenie gleby i wód. Elektrownia
została zniszczona.
 Naruszenie przez operatora procedur operacyjnych było przyczyną incydentu
(eksplozji) w wieży destylacyjnej nitrobenzenu Jilin Petrochemical w Chinach 13
listopada 2005 r. Zginęło 8 osób, 60 zostało rannych.
 Możliwą przyczyną katastrofy w Bhopalu, Indie, 3 grudnia 1984 r. mogło być
doprowadzenie wody do zbiornika produktu, w wyniku sabotażu lub nieszczelności
zaworu. Była to największa katastrofa na świecie pod względem liczby ofiar, której
dokładnie nie ustalono. Zginęło około 15-20 tys. ludzi, a 560 tys. zostało
poszkodowanych, w tym 120 tys. ciężko.
 Cyberataki spowodowały m.in: wybuch ropociągu Baku – Tbilisi – Ceyhan w dniu 6
sierpnia 2008 r. we Wschodniej Turcji, zniszczenie wirówek do wzbogacania uranu w
irańskich instalacjach nuklearnych w Natanz w 2010 r., ogromne zniszczenia w
infrastrukturze huty w Niemczech w 2014 r., wyłączenia zasilania dla 225 000
klientów w Ukrainie w 2015 r. i 2016 r.

Rys.1. Ataki cybernetyczne na ICS.

Mimo różnych przyczyn skutki groźnych uszkodzeń, błędów operatorów i cyber-ataków
mogą być takie same: np. pożar, eksplozja, skażenie środowiska, zniszczenie instalacji,
zatrzymanie procesu.

Aby można było skutecznie przeciwdziałać skutkom uszkodzeń konieczna jest wiedza o ich
wystąpieniu. Im ta wiedza jest szybciej pozyskana i bardziej precyzyjna, tym skuteczniejsze
mogą być działania zabezpieczające [1,2,3]. Wynika stąd wysoka ranga automatycznej
detekcji i diagnostyki uszkodzeń oraz cyberataków [4,5,6,7], a także stałego nadzoru
diagnostycznego nad działaniami operatorów procesów przemysłowych. W pracy [8]

Jan Maciej Kościelny, Automatyczna detekcja i diagnostyka zagrożeń… str. 2
XXIV KONFERENCJA AUTOMATYKÓW RYTRO 2026 POLITECHNIKA WARSZAWSKA