Page 46 - XXIV Konferencja Automatyków Rytro 2026

wyłącznie z przesłanek technicznych, lecz jest silnie uwarunkowany kontekstem
zastosowania i realiami przemysłowymi.

Charakterystyka współczesnych układów automatyki

Współczesny układ automatyki stanowi integrację komponentów sprzętowych,
programowych oraz mechanicznych, zorganizowanych w postaci w pełni funkcjonalnego
systemu. Zintegrowany system powinien spełniać określone wymagania funkcjonalne
i niefunkcjonalne, które należy jednoznacznie zdefiniować na wczesnym etapie projektu
(zob. rys. 1). Pomimo że system obejmuje warstwę sprzętową, mechaniczną oraz
programową, to właśnie oprogramowanie coraz częściej odgrywa dominującą rolę
w kształtowaniu funkcjonalności całego układu. W praktyce oznacza to, że
funkcjonalności możliwe do realizacji na poziomie oprogramowania są implementowane
właśnie w tej warstwie. Jeszcze stosunkowo niedawno projektanci stawali przed
dylematem podziału funkcjonalności pomiędzy sprzęt a oprogramowanie. Obecnie
obserwuje się wyraźną zmianę tego podejścia – dominującym trendem jest
maksymalizacja zakresu funkcji realizowanych programowo. Tendencja ta jest
dodatkowo wzmacniana przez rozwój narzędzi opartych na dużych modelach
językowych, umożliwiających automatyczne generowanie kodu.

Realizacja funkcjonalności w postaci oprogramowania wiąże się z istotnymi korzyściami,
takimi jak możliwość relatywnie łatwej modyfikacji oprogramowania, jego aktualizacji
oraz rozszerzania systemu o nowe funkcje. Równolegle obserwuje się zmianę modeli
biznesowych w kierunku podejścia usługowego, w którym oprogramowanie podlega
ciągłemu rozwojowi i dystrybucji w formie subskrypcji. Jest to też zgodne z kierunkiem
wyznaczonym przez czwartą rewolucję przemysłową określaną mianem Przemysłu 4.0
[1].

Rysunek 1. Schemat procesu projektowania systemów automatyki [2].

Paweł Skruch, Wiele celów, jedno rozwiązanie – o projektowaniu nowoczesnej automatyki. str. 2
XXIV KONFERENCJA AUTOMATYKÓW RYTRO 2026 AGH